KENNISCENTRUM PSYCHOLOGIE EN ECONOMISCH GEDRAG

Een samenwerking tussen Utopa en de Universiteit Leiden

 

Het Kenniscentrum Psychologie en Economisch Gedrag is een samenwerking tussen Utopa en de sectie Sociale, Economische en Organisatiepsychologie (SEO) van de Universiteit Leiden. Het Kenniscentrum gaat in 2020 van start. Binnenkort volgt er een volledig eigen website van dit project; voor nu is de achtergrond van het Kenniscentrum hieronder te vinden.

 

kenniscentrum

 

Het Kenniscentrum

De huidige participatiemaatschappij stelt hoge eisen aan de redzaamheid van Nederlanders, niet in de laatste plaats op het gebied van persoonlijke financiën. Veel (lokaal en landelijk) beleid wordt ontwikkeld en uitgevoerd vanuit een rationalistisch perspectief, waarbij het uitgangspunt is dat alle burgers onder alle omstandigheden weloverwogen keuzes maken, in actie komen, volhouden en kunnen omgaan met tegenslag. Deze financiële zelfredzaamheid is echter voor veel mensen – vanwege aanleg of levensomstandigheden – niet weggelegd. Voor met name de 3 miljoen financieel kwetsbare Nederlanders kan dit direct ingrijpende gevolgen hebben. Denk hierbij aan regels en procedures die voor veel mensen te ingewikkeld zijn waardoor ze in de problemen komen –  bijvoorbeeld door het moeten terugbetalen van (per ongeluk) teveel ontvangen toeslagen of het niet vinden van de weg naar voorzieningen waar ze recht op hebben.

 

Uiteraard is het mogelijk hierbij specifieke doelgroepen te onderscheiden die het meest geconfronteerd worden met (financiële) problemen; bijvoorbeeld jongeren, minderheden, en laag opgeleiden. De problematiek van deze specifieke groepen kan specifieke aandacht krijgen binnen het  Kenniscentrum; uiteraard ook gevoed vanuit expertise binnen de sectie SEO.

 

Met de inrichting van het Kenniscentrum Psychologie en Economisch Gedrag wil SEO haar wetenschappelijke kennis op het gebied van economisch gedrag ‘verzilveren’ en aanwenden voor het bevorderen van financiële redzaamheid in de Nederlandse maatschappij. Het uitgangspunt hierbij is dat financiële redzaamheid ook gaat over het belang van voldoende ‘sociaal kapitaal’ en de weg weten te vinden naar de juiste personen en instanties als mensen niet financieel zelfredzaam zijn. In het Kenniscentrum zal (bij voorkeur) de kennis en expertise van de aanwezige SEO-stafleden worden ingezet; en waar nodig zal aanvullende staf worden ingezet. Het Kenniscentrum zal specifieke aandacht hebben voor financieel kwetsbare groepen.

 

Het Kenniscentrum zal fungeren als een onafhankelijke, constructief kritische partij die een ‘aanjager’ is in het verspreiden en toepassen van gedragseconomische kennis en verbinding  tot stand brengt tussen wetenschap, praktijk en beleid. Het Kenniscentrum wil relevante gedragsinzichten toegankelijker maken en stimuleren dat praktijk en beleid meer evidence-based gaan werken. Deze kennisbenutting is gericht op het bevorderen van de financiële redzaamheid van Nederlandse huishoudens en zal concreet op twee manieren vorm krijgen.

 

Ten eerste door het delen van kennis met een breed publiek. Denk hierbij aan het organiseren van lezingen, publieksevenementen en workshops. Maar ook aan het inrichten van een website met educatieve video’s en verwijzingen naar relevante instanties. Ten tweede via het stimuleren en zelf ontwikkelen van gedragsinterventies die uitgaan van een meer realistisch – op gedragswetenschappelijke kennis gestoeld – perspectief op de (denk- en doen) vermogens van mensen. Denk hierbij aan het verzorgen van inhoudelijke seminars voor professionals uit de praktijk en beleidsmakers. Maar ook aan het ontwikkelen en testen van best practices, en het uitvoeren van pilots en veldexperimenten. Hierbij zal ook de samenwerking worden gezocht met relevante lokale en landelijke organisaties op het gebied van economisch gedrag.

 

v.l.n.r.:  Prof Wilco van Dijk, Mevrouw de Klerk-Waller, Voorzitter Leids Universitair Fonds, L. Dijkman, oprichter Stichting Utopa, Rector Magnificus C.J.J.M. Stolker van de Universiteit Leiden, Prof Paul Wouters, decaan faculteit Sociale Wetenschappen en Prof Eric van Dijk, hoofd van de Sectie Sociale, Economische en Organisatiepsychologie.